ΠΑΛΑΙΟ ΕΘΝΙΚΟ ΔΙΚΤΥΟ ΣΤΟΧΟΙ

 

Ανακοινώθηκε η ίδρυση Εθνικού Θεματικού Δικτύου «μαθαίνω για το περιβάλλον παίζοντας» με συντονιστικό φορέα το ΚΠΕ Φιλίππων

 

Την ίδρυση και λειτουργία του εθνικού θεματικού δικτύου «μαθαίνω για το περιβάλλον παίζοντας» για τα σχολικά έτη 2009-2012 αποφάσισε το Υπουργείο Παιδείας δια βίου μάθησης και θρησκευμάτων. Παρακάτω μπορείτε να βρείτε πληροφορίες για την σκοπιμότητα ίδρυσης, τους στόχους και τη θεματολογία του δικτύου

 

 

 

 Σκοπιμότητα Ίδρυσης του εθνικού Δικτύου:

Η περιβαλλοντική εκπαίδευση είναι μια παιδαγωγική διαδικασία που επιδιώκει να προσφέρει γνώσεις , να αναπτύξει δεξιότητες, να διαμορφώσει στάσεις και κώδικες συμπεριφοράς θετικές στο περιβάλλον. Να επιτρέψει στο άτομο να κατανοεί και να αξιολογεί την περίπλοκη σχέση ανάμεσα στον άνθρωπο, το φυσικό και ανθρωπογενές περιβάλλον και να αποκτήσει την ετοιμότητα για δράση σε σχέση με τα περιβαλλοντικά και κοινωνικά προβλήματα τοπικά και παγκόσμια.

Επίσης επιδιώκει να δημιουργήσει ένα πεδίο και ένα πλαίσιο ικανό να διαμορφώνει ενεργούς πολίτες και όχι παθητικούς θεατές-καταναλωτές.

Επιστημονικές έρευνες έχουν δείξει ότι «ο συνδυασμός και η εναλλακτική χρήση μεθόδων και μεθοδολογιών έχουν τα καλύτερα δυνατά αποτελέσματα» (Milton et al., 1995) αλλά και η καθοδηγητική αρχή της Διάσκεψης Τιφλίδας 1977 αναφέρεται στη «χρήση ποικίλων μαθησιακών περιβαλλόντων και ευρέος φάσματος διδακτικών – παιδαγωγικών προσεγγίσεων με επιμονή σε πρακτικές δραστηριότητες και άμεσες εμπειρίες σχετικές με το περιβάλλον»

 

Έτσι το παιχνίδι και η αισθητική αγωγή(θεατρικό παιχνίδι και μορφές θεατρικής δράσης, υπαίθρια αισθησιοκινητικά παιχνίδια, μουσικά- μουσικοκινητικά παιχνίδια, θέατρο σκιών, παιχνίδια με χρώματα- εικαστικά, κουκλοθέατρο, παραδοσιακά παιχνίδια, παιχνίδια με κατασκευές, γλωσσικά παιχνίδια, γλωσσοδέτες, αινίγματα, μαντέματα, παροιμίες) στην περιβαλλοντική εκπαίδευση είναι μια παιδαγωγική διαδικασία που σχετίζεται με τις τέχνες και αποσκοπεί : να δημιουργεί στάσεις απέναντι στην καλλιτεχνική δημιουργία , πολιτιστική κληρονομιά αλλά και απόκτηση γνώσεων, κριτικών ικανοτήτων, στη διαμόρφωση μια στάσης απέναντι στους συνανθρώπους, στη φύση, στις διαπροσωπικές σχέσεις, στις αρνητικές επεμβάσεις στο περιβάλλον αλλά και στον ίδιο μας τον εαυτό, μέσα από το τρίπτυχο γνωρίζω-μπορώ-νιώθω.

Ειδικότερα   τα περιβαλλοντικά παιχνίδια εντάσσονται στο πλαίσιο δημιουργικών δραστηριοτήτων και καινοτόμων δράσεων, καθώς επιδιώκουν να προσφέρουν στα παιδιά, στον εκπαιδευτικό, σε όλους μας, πρακτικά-βιωματικά εφόδια για το περιβάλλον, τον περίγυρό μας, αλλά και ό,τι μας αφορά για μια καλύτερη ποιότητα ζωής.

Μέσα από τα περιβαλλοντικά παιχνίδια, επιδιώκεται να γίνει πραγματικότητα η εφαρμογή της ‘’Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης’’ στην πράξη, η οποία οφείλει μεταξύ των άλλων, να αποτελέσει διαδικασία μάθησης και εργαλείο ζύμωσης των παιδιών με τα σημερινά περιβαλλοντικά ζητήματα καθώς και αποτελεσματικότερης ανάδειξης της τοπικής περιβαλλοντικής προβληματικής αλλά και ευαισθητοποίησης όλων, για το περιβάλλον μέσα στο οποίο ζούμε, αναπνέουμε, δραστηριοποιούμαστε, δημιουργούμε.

Δημιουργώντας και συμμετέχοντας με τα παιδιά, για τα παιδιά, μέσα από τα περιβαλλοντικά παιχνίδια, παίζουμε με το μυαλό, με τις αισθήσεις και με το σώμα και προσπαθούμε να εφοδιάσουμε τους αυριανούς ενεργούς πολίτες με τα απαραίτητα εκείνα εφόδια, με τα οποία όχι μόνο θα ενημερωθούν και θα ευαισθητοποιηθούν, αλλά και σταδιακά θα αποκτήσουν άποψη, στάσεις και συμπεριφορές για τα περιβαλλοντικά ζητήματα που σχετίζονται με το τοπικό, εθνικό και πλανητικό περιβάλλον και τη βιώσιμη ανάπτυξη.

Τα παιδιά δραστηριοποιούμενα, μέσα από τα περιβαλλοντικά παιχνίδια, σε περιβαλλοντικές ή και φίλο-περιβαλλοντικές δραστηριότητες, γνωρίζοντας, παίζοντας, ζωγραφίζοντας, φροντίζοντας το περιβάλλον ή και υιοθετώντας προτάσεις-μέτρα για καλύτερο περιβάλλον αποτελούν μια εγγύηση για ένα καλύτερο μέλλον, το μέλλον τους αλλά και το μέλλον όλων μας.

Αυτό όμως δεν είναι μια απλή αλλά μια πολυσύνθετη διαδικασία, η οποία με τη βοήθεια της μάθησης σε θεωρητικό πλαίσιο και της ενεργούς συμμετοχής σε έμπρακτες δραστηριότητες, επιδιώκει να προωθήσει :

● την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση των παιδιών και κατ’ επέκταση της τοπικής κοινωνίαςγια τις αξίες, τα αποθέματα και τη σημαντικότητα του πολιτισμικού και φυσικού περιβάλλοντος μας,

● την ενεργό συμμετοχή των παιδιώνμέσα από προσιτές και εύκολες περιβαλλοντικές δραστηριότητες, που μπορούν να πραγματοποιηθούν μέσα και γύρω από το σχολείο τους (υιοθεσία και συνεχή φροντίδα του περίγυρού μας, προτάσεις και πρωτοβουλίες αναβάθμισης του περίγυρού μας, αλλά και των υποβαθμισμένων περιοχών, υποστηρικτικές δραστηριότητες, ομιλίες, εκθέσεις φωτογραφίας και ζωγραφικής, δρώμενα, θεατρική ημέρα, μουσική ημέρα κ.ά).

● τη δημιουργία κινήτρων, μέσων και μηχανισμώνγια τη σταδιακή βελτίωση του τοπικού περιβάλλοντος -του περίγυρού μας-, με τη συνδρομή και συμμετοχή της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, των φορέων της περιοχής αλλά και της εθελοντικής εργασίας όλων μας,

● την αλλαγή των παραδοσιακών στάσεων και αντιλήψεωνστον ευρύτερο κοινωνικό ιστό, ως προς το περιβάλλον, την προστασία, την ανάδειξη και τη βιώσιμη ανάπτυξη.

Επομένως, με οδηγό τα περιβαλλοντικά παιχνίδια που θα προτείνονται και θα υλοποιούνται στο δίκτυο, με ποικίλες δραστηριότητες αλλά και με συνεχή-αδιάκοπη προσπάθεια, θα επιδιώκεται ώστε μεταξύ των άλλων :

-να ζωντανεύουμε τη γνώση,

-να βιώνουμε το περιβάλλον και

– να είμαστε κοντά στην κοινωνία συνεργαζόμενοι και συμμετέχοντες,.

Ακόμη είναι γνωστό ότι η εφευρετικότητα των παιδαγωγών έχει δημιουργήσει μέχρι σήμερα μια μεγάλη ποικιλία από παιχνίδια για την ευαισθητοποίηση ως προς το περιβάλλον.

Έτσι, πολλές φορές παίζονται περιβαλλοντικά παιχνίδια, …με το περιβάλλον και….για το περιβάλλον, μέσα από θεατρικά δρώμενα, ρόλους της φύσης και της κοινωνίας, βιωματικές προσεγγίσεις και μαθησιακά λογοπαίγνια αλλά και μέσα από παραλλαγές των παραδοσιακών παιχνιδιών.

Κλείνοντας μπορούμε να πούμε πως το εκπαιδευτικό παιχνίδι, όπως όλα τα παιχνίδια που παίζουν τα παιδιά, στηρίζεται πάνω στις ανάγκες και τα ενδιαφέροντα του παιδιού και γι’ αυτό ακριβώς το λόγο η αξία του στην περιβαλλοντική εκπαίδευση είναι πολύ μεγάλη.

 

 Οι σκοποί και στόχοι του δικτύου είναι:

● Η γνωριμία και επαφή των εκπαιδευτικών με το παιχνίδι και τους τρόπους που αυτό μπορεί να εφαρμοστεί στην περιβαλλοντική εκπαίδευση, στον ρόλο και τους σκοπούς της

● Η ανάπτυξη της συνεργατικότητας και του ομαδικού πνεύματος μέσα από το παιχνίδι.

● Κατανόηση της έννοιας «ολιστική θεώρηση» (το περιβάλλον ως όλον – που εκτός των άλλων περιλαμβάνει το πολιτιστικό και αισθητικό), καθώς και της αναγκαιότητας ένταξής της στην περιβαλλοντική εκπαίδευση μέσω του παιχνιδιού.

● Η αλλαγή των στάσεων και συμπεριφορών, ώστε να μέσα από τα προγράμματα της περιβαλλοντικής εκπαίδευσης να μπορούμε να δρούμε ουσιαστικά για τη βιώσιμη ανάπτυξη. Στόχος που δεν ικανοποιείται χωρίς την κινητοποίηση του συναισθηματικού και ψυχοκινητικού τομέα. Στην κινητοποίηση αυτή σημαντικό ρόλο παίζει το παιχνίδι.

● Η ανάπτυξη της επικοινωνίας μεταξύ των σχολικών μονάδων

● Η καλλιέργεια αξιών στους νέους, που θα συμβάλει στην ανάπτυξη θετικών στάσεων και συμμετοχικών συμπεριφορών και τη διαμόρφωση μελλοντικής υπεύθυνης στάσης ενεργού πολίτη για την προστασία της οικολογικής ισορροπίας.

 

  Θεματικές ενότητες και ενδεικτική θεματολογία:

Με το παιχνίδι οι εκπαιδευτικοί μπορούν να προσεγγίσουν τις παρακάτω περιβαλλοντικές ενότητες- θέματα

Φυσικό περιβάλλον

            Το δασικό οικοσύστημα

Υδροβιότοποι (λίμνες, ποτάμια)

Βιοποικιλότητα/ Εξαφάνιση των ειδών

Μνημεία της φύσης, περιοχές ιδιαίτερου φυσικού κάλλους κ.ά.

Ανθρωπογενές περιβάλλον

            Παραδοσιακοί οικισμοί, πέτρινα γεφύρια και μονοπάτια

Το αστικό περιβάλλον κ.ά.

Ιστορικές και πολιτισμικές διαδρομές

            Παραδοσιακά και σύγχρονα δρώμενα

Αρχαιολογικοί χώροι κ.ά.

Επιπτώσεις από ανθρώπινες παρεμβάσεις και δραστηριότητες

Βιομηχανικά κατάλοιπα

Ρύπανση (αέρα, υδάτων, εδάφους) – Ανεξέλεγκτες χωματερές- Λατομεία κ.ά.

 Παιδαγωγικές Μέθοδοι:

·         Θεατροπαιδαγωγικές (Δραματοποίηση, θεατρικό παιχνίδι, εκπαιδευτικό δράμα, δημιουργικό παιχνίδι, παιχνίδι ρόλων)

·         Εργασία σε ομάδες

●    Βιωματική προσέγγιση

·         Διεπιστημονική και διαθεματική μελέτη του αντικειμένου μελέτης

·         Ρroject

·         Άνοιγμα του σχολείου στην κοινωνία

Οι διδακτικές αρχές και μέθοδοι που χρησιμοποιούνται κατά την εφαρμογή της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης στοχεύουν γνωστικά, συναισθηματικά και ψυχοκινητικά:

·         στη διαμόρφωση ενεργών μαθητών

·         στην ανάπτυξη της κριτικής σκέψης

·         στην κινητοποίηση και αποδέσμευση συγκινήσεων

·         στην καλλιέργεια της αισθητικής των μαθητών

·         στην ενεργοποίηση όλων των αισθήσεων με στόχο την κατάκτηση γνώσης .Διάρκεια και χρονοδιάγραμμα ανάπτυξης του Δικτύου:

Το δίκτυο θα έχει 3ετή διάρκεια. Η ένταξη μιας σχολικής ομάδας στο δίκτυο θα πρέπει να είναι τουλάχιστον διετής. Επίσης η περιβαλλοντική ομάδα θα πρέπει να υλοποιεί πρόγραμμα με θέμα που εντάσσεται στην ευρύτερη θεματολογία του δικτύου και να αποτελείται από 25 το πολύ μαθητές Νηπιαγωγείων, μαθητές όλων τάξεων του Δημοτικού, Γυμνασίου και Λυκείου. Κατά το πρώτο έτος προβλέπεται να ενταχθούν στο δίκτυο 20 σχολεία τουλάχιστον. Με την ολοκλήρωση της ανάπτυξης του δικτύου, στόχος είναι η ένταξη 100 σχολικών μονάδων σε όλη την Ελλάδα, από όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης

 

Συντονισμός Δικτύου

    Η Συντονιστική Επιτροπή και η Παιδαγωγική Ομάδα θα στηρίζουν τα μέλη του δικτύου με εκπαιδευτικό και υποστηρικτικό υλικό και με συναντήσεις Υπευθύνων Π.Ε, συντονιστών εκπαιδευτικών και ομάδων σχολείων. Προβλέπονται : έκδοση βιβλίου, ενημερωτικού υλικού, αφίσας κα.

Η Συντονιστική επιτροπή  είναι εννεαμελής.

Για την καλύτερη και ουσιαστικότερη λειτουργία του Δικτύου αλλά και για την επίτευξη των στόχων του, θα υπάρχουν Κομβικά Κ.Π.Ε. ανά περιφέρεια ή γεωγραφικό διαμέρισμα (ανάλογα με τα ενδιαφερόμενα- συνεργαζόμενα  ΚΠΕ και τον αριθμό των συμμετεχόντων σχολείων) που θα οργανώνουν αντίστοιχες δράσεις σε περιφερειακό επίπεδο, που έτσι αυτές θα είναι πιο συχνές, συστηματικές, αποτελεσματικές και θα υπηρετούν τα ενδιαφέροντα και τις ανάγκες των συμμετεχόντων εκπαιδευτικών και μαθητών.

Το ΚΠΕ Φιλίππων εκτός από Συντονιστικό θα έχει και ρόλο Κομβικού για τα σχολεία και τους εκπαιδευτικούς της Περιφέρειάς του.

Οι δαπάνες των περιφερειακών δράσεων θα καλύπτονται από τα Τεχνικά Δελτία Υποέργων των αντίστοιχων Κομβικών ΚΠΕ, ενώ ίσως καλό θα ήταν να υπήρχαν και αντίστοιχες περιφερειακές συντονιστικές- παιδαγωγικές ομάδες, που θα είναι σε άμεση συνεργασία με τη Συντονιστική Επιτροπή και την Παιδαγωγική Ομάδα.

 

Για τα σχολικά έτη 2010-2012 ορίστηκαν

Συντονιστική Επιτροπή :

ΠΡΟΕΔΡΟΣ :           Α. Αγαθαγγέλου, μέλος παιδ. Ομάδας ΚΠΕ Φιλίππων

ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ : Σ. Λαζαρίδης, μέλος παιδ. Ομάδας ΚΠΕ Φιλίππων

 

ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ :   Ζ. Θεοδοσάκη, μέλος παιδ. Ομάδας ΚΠΕ Παρανεστίου

 

ΤΑΜΙΑΣ :              Κ. Κελίδης,  αν. υπεύθυνος ΚΠΕ Φιλίππων

 

ΜΕΛΗ ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ :

  1. Α. Ξυλόκοτα, Τμηματάρχης Περιβαλλοντικής αγωγής και αγωγής υγείας, της Δ/νσης ΣΕΠΕΔ του ΥΠΔΒΜΘ
  2. Γ. Μακέλη, Υπεύθυνη ΚΠΕ Μακρινίτσας
  3. Α. Καλέντζιου, αν. υπεύθυνη ΚΠΕ Μαρώνειας
  4. Ε. Σαραβάνου, υπεύθυνη σχολικών δραστηριοτήτων Δ/νσης Β B/θμιας Εκπαίδευσης Ν. Δράμας
  5. Ν. Γερμαντζίδης υπεύθυνος σχολικών δραστηριοτήτων Δ/νσης Α B/θμιας Εκπαίδευσης Ν. Ξάνθης

Αναπληρωματικοί:

  1. Α. Χούσανλης, μέλος Π.Ο ΚΠΕ Παρανεστίου
  2. Μ. Καρυδιάς, μέλος Π.Ο ΚΠΕ Αν. Ολύμπου
  3. Σ. Σπυράκης, Υπεύθυνος ΚΠΕ Ομηρούπολης Χίου
  4. Π. Καζακώνη, Υπεύθυνη ΚΠΕ Καστρίου
  5. Ε. Ζωιδιάτου, Αν. υπεύθυνη ΚΠΕ Κλειτορίας
  6. Ε. Τουλιοπούλου, Υπεύθυνη ΚΠΕ Φιλίππων
  7. Ε. Αντωναρα, μέλος Π.Ο ΚΠΕ Φιλίππων

 

 

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΔΙΚΤΥΟΥ

 

  1. Π. Παπάζογλου, εκπαιδευτικός Α B/θμιας Δ/νσης Καβάλας
  2. Χ. Χατζηγεωργίου, εκπαιδευτικός Α B/θμιας Δ/νσης Δράμας
  3. Γ. Μπαντής, εκπαιδευτικός Β B/θμιας Δ/νσης Δράμας